عوارضی که گودی کمر دارد و راه‌های پیشگیری از آن

عوارضی که گودی کمر دارد و راه‌های پیشگیری از آن

گودی کمر و راه‌های پیشگیری از آن

همه چیز درباره گودی کمر

گودی کمر یا لوردوز چیست؟

گودی کمر به معنی افزایش تقعر ستون مهره کمری است. در لوردوز یا گودی کمر قوس ستون فقرات به جلو یشتر شده ، شکم به جلو آمده و باسن به عقب می‌رود.

ستون مهره از روی هم قرار گرفتن ۷ مهره گردنی و در پایین آن ها ۱۲ مهره سینه های و در پایین آنها ۵ مهره کمری و سپس مهره خاجی و دنبالچه ای تشکیل شده است. اگر ستون مهره را از جلو نگاه کنیم مهره ها در یک خط صاف و عمود قرار گرفته اند ولی اگر از کنار به ستون فقرات نگاه کنیم متوجه میشویم که مهره های گردنی و سینه ای و کمری قوس هایی را درست میکنند

در ستون فقرات یکسری فرو رفتگی ها و برجستگی هایی در قسمت های مختلف وجود دارد، عبارتند:

از قوس پشت سر که به سمت عقب قوس دارد، قوس در ناحیه گردن که به سمت جلو است، در ناحیه پشتی قوس به سمت عقب، در ناحیه کمری قوس به سمت جلو و در ناحیه لگن یا خاصره قوس دوباره به سمت عقب است که این حالت مانند یک فنر نیروهای وارده به کمر را به طور متعادل پخش می کند و در نتیجه فشار در یک نقطه متمرکز نمی شود.

میزان انحنای کمر بیشتر از حد طبیعی را هیپرلوردوزیس یا گودی بیش از حد کمر می نامند بسیاری از افراد گمان می کنند قوس کمرشان غیر طبیعی است در صورتیکه اشتباه میکنند و این قوس باید وجود داشته باشد. آنچه که موجب می‌شود انحنای موجود در پایین کمر غیرعادی و به صورت یک بیماری شناخته شود، افزایش بیش از اندازه این تقعر است و هر گاه این قوس از حالت عادی خارج شود فرد را بیمار تلقی می کنیم. در نظر گرفتن زاویه و درجه مشخصی برای بیان غیرعادی بودن گودی کمر ممکن نیست و مساله تنها با معاینه و عکسبرداری قابل تشخیص است.

 

آیا گودی کمر قابل پیشگیری است؟

افزایش گودی کمر مشکل شایعی است که خیلی‌ها را درگیر می‌کند و برای همین هم بسیاری از افراد، هرگونه دردی را در ناحیه پشت و کمر به این وضع ربط می‌دهند و به دنبال پیدا کردن روشی برای درمان آن هستند. البته خیلی‌ها تصور می‌کنند گودی کمر قابل درمان نیست و اعتقاد دارند کاری از دست کسی برای بهبود آن برنمی‌آید. در صورتی که متخصصان می‌گویند با استفاده از روش‌های موثری می‌توان از بروز این مشکل پیشگیری کرد یا آن را تا حد قابل‌توجهی بهبود بخشید.

دکتر امیدظهور با اشاره به این‌که در بسیاری از موارد، گودی کمر به علت چرخش لگن اتفاق می‌افتد، توضیح می‌دهد: در این وضع با استفاده از حرکات اصلاحی خاصی می‌توان شدت این مشکل را کاهش داد. همچنین همان‌طور که گفته شد، یکی از علل موثر در بروز گودی بیش از حد کمر، ضعف عضلانی است. بنابراین با توجه به عضله‌ای که دچار این مشکل شده است، باید ورزش‌ها و تمرینات مناسبی را انتخاب کرد تا گودی کمر بهبود یابد.

این متخصص طب فیزیکی و توانبخشی یادآور می‌شود: استفاده از کفش‌های مناسب و همین‌طور توجه به شیوه‌های صحیح نشستن و ایستادن نیز به پیشگیری از افزایش گودی کمر کمک زیادی می‌کند.

وی در این ‌باره توصیه می‌کند: هنگام نشستن باید از صندلی‌های مناسب استفاده کنید که پشتی و ارتفاعش قابل تنظیم باشد و همچنین خوب است برای حمایت بیشتر کمر، بالش کوچکی را پشت صندلی قرار دهید تا قوس طبیعی کمر حفظ شود.

کسانی که چاق هستند یا اضافه وزن دارند نیز باید مراقب باشند، چون همان‌طور که گفته شد چاقی یکی از عوامل موثر در افزایش گودی کمر است. بر همین اساس، دکتر امیدظهور می‌گوید: کسانی که دچار این مشکل هستند باید وزنشان را کاهش دهند و با استفاده از حرکات ورزشی مناسب، عضلات‌شان را تقویت کنند.

علاوه بر این موارد، به توصیه پزشکان و متخصصان، افرادی که با این مشکل روبه‌رو شده‌اند باید برای تشخیص دقیق و انتخاب روش درمانی و ورزش‌های متناسب با شرایط‌شان به پزشک مراجعه کنند تا با تشخیص به‌موقع، اقدامات درمانی موثر هم انجام شود.

 

دردسرهای افزایش گودی کمر

بعضی‌ها فکر می‌کنند کمردرد یا مشکلات مختلفی که در ناحیه کمر ایجاد می‌شود، تنها عوارضی است که بر اثر افزایش گودی کمر رخ می‌دهد. دکتر امیدظهور اما درباره عوارض ناشی از این مشکل می‌گوید: ‌غیر از دردهایی که در ناحیه کمر اتفاق می‌افتد، افزایش گودی کمر می‌تواند زمینه‌ساز مشکلات دیگری مانند قوز کمر و در نتیجه افزایش فرورفتگی ستون فقرات گردنی و آسیب این اندام‌ها نیز بشود.

علاوه بر این‌ به گفته این متخصص طب فیزیکی، گودی بیش از حد کمر، دردهایی در ناحیه جلوی زانوها و پنجه‌های پا نیز ایجاد خواهد کرد و به دلیل نبود توازن در تقسیم وزن، استخوان لگن را هم تحت‌فشار قرار خواهد داد.

دلایل افزایش گودی کمر

گودی کمر به علل ارثی و اکتسابی بروز می‌کند ولی عمده‌ترین دلیل گودی بیش از اندازه کمر ژنتیکی است و برخی از افراد به صورت مادرزادی دچار شلی بیش از حد بافت‌های نگهدارنده مفاصل که به اصطلاح رباط‌های مفصلی گفته می‌شوند هستند که یکی از نمودهای این بیماری افزایش گودی کمر است. گودی کمر با عامل ژنتیکی در کودکی و حتی در نوجوانی درد و ناراحتی را برای افراد مبتلا در پی ندارد اما با افزایش سن این حالت با درد همراه می‌شود.

از موارد اکتسابی بروز گودی کمر به پوشیدن کفش‌های پاشنه بلند، افزایش چربی و برجستگی شکم، بد نشستن و دراز کشیدن اشاره کرد و در زمان بارداری نیز به دلیل بزرگ شدن شکم بروز گودی کمر دردناک در خانم‌ها مشاهده می‌شود.

 

در موارد بروز اکتسابی گودی بیش از حد کمر مانند چاقی شکم و نشستن ناصحیح و علل دیگر در صورتی که علت اولیه مشخص شود می‌توان با اصلاح وضعیت و انجام ورزش و تمرینات مناسب این بیماری را درمان کرد. اما در موارد گودی کمر مادرزادی درمان بسیار سخت است و تنها می‌توان از پیشروی این بیماری با فیزیوتراپی و انجام حرکات اصلاحی جلوگیری کرد.

در این میان نقش عضلات شکمی، بازکننده های مفصل پا به لگن در ایجاد هیپرلوردوزیس، از سایر عضلات مهمتر است.

سایر دلایل گودی کمر:

  • چاقی
  • پوکی استخوان
  • در رفتگی تدریجی مهر ه ها
  • ضعف عضلات شکمی
  • زایمانهای مکرر
  • کوتاهی عضلات ‌ناحیه‌کمری (بازکننده‌های کمر)
  • دررفتگی دوطرف‌لگن‌
  • ضعف عضلات‌خلفی ران‌وبازکننده‌های مفصل‌ران‌
  • آکندروپلازی
  • التهاب دیسک کمر یا قوز بیش از حد ناحیه ی پشت(لوردوزجبرانی‌ناشی‌کیفوزپشتی‌)

شایعترین علت افزایش قوس کمر، ضعیف شدن عضلات پشتی کمری است اما در مواردی لیز خوردن مهره ها روی همدیگر نیز باعث افزایش قوس کمری می شود.

عوامل ایجاد کننده گودی کمر

عوامل ایجاد کننده لوردوز (قوس کمر) کمری کدام است؟

  1. دمر خوابیدن« نیروی جاذبه» قوس کمر را به سمت پائین کشیده که منجر به کوتاهی عضلات می گردد.
  2. ضعف عضلات شکم « عضلات راست شکمی».
  3. ضعف عضلات کمر.
  4. چاقی « شکم برآمده» رانده شدن عضلات بدلیل نیروی جاذبه و کشیده شدن عضلات داخلی شکم و پشت.
  5. مادر زادی
  6. شلی رباط ها « به صورت ارثی دیده می شود» افرادی که شکم را به جلو داده و به سمت عقب خم می شوند.
  7. ضعف عضلات ران « در بعضی در رفتگی مادر زادی در هر دو ران وجود دارد».
  8. در اثر شکستگی یا فشار جابجایی مهره ها روی هم که مرکز ثقل به سمت جلو می باشد « ایجاد درد».

۹٫ علت اصلی در حالت نشسته طول عضلات خم کننده ران کوتاه می شوند، یا کمر را به ران نزدیک می کنند« سوئز         خاصره» مهم ترین علل کمر درد کوتاهی این عضلات می باشد.

گودی کمر در زنان

گودی کمر به علت کم تحرکی و ورزش نکردن، ضعف عضلات کمر، حاملگی و کاهش قدرت عضلات شکم از بیماری‌های شایع زنان پس از بارداری است.افزایش وزن، افتادن شکم و به تبع آن کشیدن کمر به سمت جلو از عمده ترین علل ایجاد افزایش قوس کمر در زنان است، که این عارضه به علت افزایش وزن، در دوران بارداری خود را بیشتر نشان می دهد. اما باید توجه داشت که این مسئله در کسانی که ورزش نمی کنند و شکم بزرگی دارند نیز بسیار ایجاد می شود.

ورزش هایی که عضلات شکم و کمر را تقویت می کند، در کاهش قوس های کمری موثر است.

شما اگر احساس میکند مشکلی در قوس کمر دارید ابتدا به یک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی مراجعه کنید تا اگر مشکلی وجود داشته باشد توصیه های لازم انجام شود

روش‌های تشخیص گودی کمر

تشخیص به کمک دیوار

یکی از ساده ترین روشهای تشخیص که خود فرد میتواند انجام دهد این است که به یک دیوار صاف تکیه دهد به گونه ای که پاشنه ی پا، باسن، کتف ها و پشت سر در تماس با دیوار باشند. در این وضعیت به آرامی دست خود را از فضای بین کمر و دیوار عبور دهید یا از فرد دیگری بخواهید اینکار را برای شما انجام دهد. در حالت معمولی نباید یک مشت بسته شده از این فضا عبور کند. در صورتی که در این روش با مشکل مواجه هستید و یا نمیتوانید تشخیص دهید باید به پزشک مراجعه کنید

معاینه فیزیک توسط پزشک

معاینه ی فیزیکی کامل میتواند اطلاعات بسیاری را در خصوص وضعیت سلامت عمومی بیمار در اختیار پزشک قرار دهد. معاینه ی فیزیکی شامل مراحل زیر است:

  1. لمس ستون مهره ها و تشخیص اختلالات احتمالی (جابجایی و …)

۲٫تعیین محدوده ی حرکتی بیمار از جمله قدرت کشیده شدن، خم شدن به جلو و عقب و طرفین و میزان چرخش ستون فقرات

ارزیابی اختلالات اعصاب و نورولوژی

بررسی سلامت اعصاب باید در صورتی که علائم بالینی وجود داشته باشند انجام پذیرد. این علائم شامل درد، بی حسی و کرخی اندام ها، مورمور شدن، اختلالات حرکتی، گرفتگی های عضلانی، ضعف عضلانی و وضعیت غیرطبیعی مثانه هستند که باید مورد توجه قرار گیرند

تصویر رادیوگرافی (اشعه ایکس)

ممکن است پزشک برای تشخیص دقیقتر درخواست تصویر رادیوگرافی بدهد. در این حالت از بیمار درخواست میشود تا به حالت ایستاده باشد و تصویر برداری از جهت خلفی-قدامی و جانبی انجام میشود. تصویربرداری خلفی-قدامی گاهی اوقات برای ارزیابی انعطاف پذیری ستون مهره ها است. همچنین اگر احتمال آسیب دیدگی نخاع وجود داشته باشد تصویر MRI نیز لازم است.

حرکات اصلاحی گودی کمر

دراز نشست حرکت کلی است!

– فرد به پشت می خوابد و عضلات شکم و باسن را منقبض می کند و کمر را به زمین فشار می دهد و چند لحظه این حالت را حفظ می نماید. سپس استراحت نموده و این کار را تکرار می کند.

– فرد به پشت می خوابد و سرش را از زمین بلند می کند. در این حالت عضلات شکم منقبض می شوند.

– فرد به پشت می خوابد، زانوها و رانها را خم می کند. فرد در حالیکه دستها را روی سینه قرار داده عمل بلند شدن را انجام می دهد تا جائیکه زاویه تحتانی کتف از زمین بلند شود.

– طاق باز خوابیده پاها را بالا آورده و نگاه می داریم. بهترین حالت آن است که پاها ۲۰ درجه از زمین بلند شده « بیشترین انقباض در این وضعیت به عضلات وارد می شود»، هرچه پاها بالاتر بیاید فشار کمتر است.

– رعایت الگوی درست راه رفتن درطول روز، شکم را بداخل دادن و نگاهداشتن این حالت.

– روی زمین نشسته و پاها را کاملاً صاف نگه دارید. تنه را به سمت رانها آورده و بکوشید تا با دستها مچ پاها را لمس کنید (خم شدن به جلو از ناحیه کمر باشد)

– حرکت گهواره: در حالی که پشت خوابیده اید پاها را به سمت شکم جمع نموده و در حالی که دستها را دور پا قلاب نموده اید گهواره را اجرا نمائید.

– حالت چهار دست و پای گربه را به خود گرفته و با انقباض عضلات شکم بکوشید تا قوس ناحیه کمر را کم کنید.

بهتر است حرکات بالا را ۳ تا ۴ ست ۲۰ تکرار در روز اجرا نمائید.

به نکات زیر توجه کنید

  • در زماننشستن، کف پا را صاف بر روی زمین قرار دهید، صندلی خود را تنظیم کنید
  • به هنگام مطالعه، نوشتن، غذا خوردن و هر کار دیگر اصول درست نشستن را رعایت کنید و به سمت جلو خم نشوید و ستون مهره‌ها را در زاویه کمتر از ۹۰ درجه قرار ندهید. حتی زاویه ۹۰ درجه و کاملا صاف نشستن هم صحیح نیست باید در زاویه ۱۱۰ تا ۱۲۰درجه بنشینید. چون اگر سرتان را به جلو خم کنید دچار گرفتگی عضلات می‌شوید و بعد از مدتی سردردهای طولانی به سراغتان می‌آید و تمرکز کافی را نخواهید داشت. موقع نشستن پاها را به زیر صندلی نبرید. این کار گودی کمر‌تان را می‌افزاید و به زانوها فشار می‌آورد.
  • وقتیایستاده اید، یک پا را مستقیم روی زمین و دیگری را روی یک پله، چهار پایه و یا هر چیز مشابه قرار دهید این کار استحکام کمرتان را افزایش خواهد داد. از پوشیدن کفشهای پاشنه بلند نیز خودداری کنید.
  • بهترین حالت برایخوابیدن، وضعیت صورت و شکم رو به بالاست، در حالیکه بالشی زیر زانوها قرار گیرد، اما در صورتی که تمایل دارید بر روی شکم بخوابید حتما بالشی زیر شکم خود قرار دهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.